Elektrostatik Filtre Nedir, Nasıl Çalışır? Fiyatını Belirleyen 6 Etken

Bir restoranın bacasından çıkan gri duman, mahalledeki komşuların en sık şikâyet ettiği konuların başında gelir. Bu dumanı oluşturan şey, gözle tek tek görülemeyecek kadar küçük yağ ve is parçacıklarıdır. Sıradan tel ya da labirent yağ filtreleri bu parçacıkların büyük kısmını tutamaz. İşte elektrostatik filtre tam bu noktada devreye girer.

Bu yazıda elektrostatik filtrenin nasıl çalıştığını, nerelerde kullanıldığını, bakımının neden önemli olduğunu ve fiyatını belirleyen etkenleri anlatıyoruz.

Elektrostatik filtre nedir?

Elektrostatik filtre (elektrostatik duman tutucu ya da elektrostatik baca filtresi olarak da bilinir), havadaki çok küçük parçacıkları elektrik yükü kullanarak yakalayan bir filtre ünitesidir. Klasik filtrelerin aksine havayı bir elek gibi süzmez. Parçacıkları elektriksel olarak yükler ve zıt yüklü plakalara çeker. Bu sayede havanın akışını fazla engellemeden çok ince duman ve yağ buharını tutabilir.

Nasıl çalışır?

Bir elektrostatik filtre hücresi temelde iki bölümden oluşur:

1. İyonizasyon bölümü: Hava önce yüksek gerilim uygulanan ince tellerin ya da elektrotların arasından geçer. Burada oluşan elektrik alanı, havadaki duman ve yağ parçacıklarını elektrik yüküyle yükler.
2. Toplama (kolektör) bölümü: Yüklenen parçacıklar, birbirine paralel dizilmiş metal plakaların arasından geçer. Plakalar zıt yüklü olduğu için parçacıklar plakalara çekilir ve yüzeye yapışır.

Temizlenen hava üniteden çıkarak fana ve bacaya ilerler. Plakalarda biriken yağ ve is ise periyodik yıkamayla temizlenir.

Ünitenin girişinde genellikle bir ön filtre bulunur. Ön filtre büyük yağ damlacıklarını ve iri parçacıkları tutarak elektrostatik hücrelerin daha uzun süre verimli kalmasını sağlar.

Nerelerde kullanılır?

• Restoran ve endüstriyel mutfaklar: Izgara, döner, kebap, kızartma gibi yoğun duman ve yağ buharı çıkaran pişirme hatlarının egzozunda.
• Kafeler ve fast food işletmeleri: Bacanın kısa ya da yerleşim alanına yakın olduğu durumlarda.
• Sanayi tesisleri: Yağ buharı (yağ sisi) oluşturan talaşlı imalat tezgâhları ve bazı ısıl işlem süreçlerinde.
• Kaynak ve duman emişi: Uygun yapılandırılmış ünitelerle bazı duman emiş uygulamalarında.

Hangi uygulamada kullanılırsa kullanılsın, ünitenin kapasitesi işleyeceği havanın miktarına ve içindeki yağ ve duman yüküne göre seçilmelidir. Küçük seçilen bir ünite havayı yeterince temizleyemez ve çok sık bakım ister.

Elektrostatik filtre kokuyu da giderir mi?

Bu çok sık sorulan bir sorudur ve cevabı kısmendir. Elektrostatik filtre parçacıkları, yani dumanı ve yağ buharını tutar. Koku ise büyük ölçüde gaz halindeki bileşiklerden oluşur ve bu gazlar elektrik yüküyle yakalanmaz. Duman azaldığında koku da bir miktar azalır, ancak koku şikâyetinin tamamen çözülmesi için elektrostatik filtreden sonra genellikle aktif karbon filtre kademesi eklenir.

Etkili bir mutfak egzoz sistemi çoğu zaman şu sırayla kurulur: davlumbazdaki yağ filtresi → elektrostatik filtre → aktif karbon filtre → fan → baca. Kademeleri restoran baca filtresi rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Bakım neden bu kadar önemli?

Elektrostatik filtrenin verimi, plakaların temizliğine doğrudan bağlıdır. Plakalarda yağ ve is biriktikçe:

• Parçacıkları tutma kapasitesi düşer, bacadan yeniden duman görünmeye başlar.
• Hava akışı zorlaşır, davlumbazdaki emiş zayıflar.
• Biriken yağ, yangın riskini artırır.

Hücrelerin ne sıklıkla yıkanacağı pişirme yoğunluğuna göre değişir. Izgara ağırlıklı ve uzun saatler çalışan bir mutfakta yıkama aralığı, hafif kullanılan bir kafeye göre çok daha kısadır. Hücreler genellikle üniteden çıkarılarak uygun deterjanlı suyla yıkanır, kurutulup yerine takılır. Yıkama öncesi ve sonrası farkı görmek isterseniz, anasayfamızdaki önce/sonra karşılaştırmasına göz atabilirsiniz.

Elektrostatik filtre fiyatını belirleyen 6 etken

Elektrostatik filtre fiyatları tek bir rakamla ifade edilemez; çünkü ünite, ihtiyaca göre boyutlandırılır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

1. Debi (m³/h): Ünitenin saatte işleyeceği hava miktarı arttıkça daha fazla hücre ve daha büyük gövde gerekir. Fiyatı en çok etkileyen kalem budur.
2. Hücre sayısı ve yapısı: Aynı debide daha yüksek verim istenirse hücre sayısı ya da kademe sayısı artar.
3. Kademe sayısı: Ön filtre, elektrostatik hücre ve aktif karbon kademesinin tek gövdede birleştirilmesi fiyatı etkiler.
4. Gövde malzemesi ve montaj yeri: İç mekâna konan ünite ile çatıda dış ortama dayanıklı olması gereken ünite aynı değildir.
5. Kanal bağlantıları ve montaj: Ünitenin mevcut kanal hattına bağlanması için gereken redüksiyon, geçiş parçaları ve montaj işçiliği.
6. Fan ve sistemin bütünü: Filtre eklendiğinde hattın direnci artar. Mevcut fan bunu karşılayamıyorsa fanın da değişmesi gerekebilir.

Bu nedenle sağlıklı bir fiyat için önce mutfağın keşfi yapılmalı, davlumbaz ölçüsü ve pişirme türü görülmeli, ardından ünite boyutlandırılmalıdır.

Doğru elektrostatik filtre seçimi için kontrol listesi

• Pişirme türü ve yoğunluğu belirlendi mi?
• Davlumbazdan gelen debi ölçüldü ya da hesaplandı mı?
• Ünitenin konacağı yerde hücreleri çıkarıp yıkamaya yetecek alan var mı?
• Koku için aktif karbon kademesi gerekiyor mu?
• Fan, filtrenin ekleyeceği direnci karşılayabiliyor mu?

Sık sorulan sorular

Elektrostatik filtre ne kadar elektrik harcar?

Elektrostatik filtre yüksek gerilimle çalışır ama çektiği akım çok düşüktür. Bu nedenle ünitenin kendi elektrik tüketimi, sistemi çalıştıran fana göre oldukça küçüktür. Asıl enerji tüketimini fan belirler. Filtre temiz tutulduğunda hattın direnci düşük kalır ve fan da daha az zorlanır.

Elektrostatik filtre hücreleri nasıl yıkanır?

Hücreler, elektrik bağlantısı kesildikten sonra üniteden çıkarılır. Sıcak su ve yağ çözücü bir deterjanla hazırlanan solüsyonda bekletilir ve yumuşak bir fırçayla ya da düşük basınçlı suyla durulanır. Hücreler tamamen kuruduktan sonra yerine takılmalıdır. Islak hücreyle çalıştırılan ünite arıza verebilir. Yıkama sırasında ince tellerin ve plakaların zarar görmemesine dikkat edilmelidir.

Elektrostatik filtre ne kadar dayanır?

Düzenli yıkanan ve doğru kullanılan bir ünite uzun yıllar hizmet verebilir. Ömrü en çok etkileyen şey bakımdır: Hiç yıkanmayan hücrelerde biriken yağ, elektriksel atlamalara ve parçaların erken yıpranmasına neden olur. Yüksek gerilim ünitesi ve izolatörler gibi parçalar da periyodik kontrolde gözden geçirilmelidir.

Elektrostatik filtre davlumbazın içine mi konur?

Küçük kapasiteli bazı modeller davlumbaz içine ya da hemen üstüne yerleştirilebilir. Restoran ve endüstriyel mutfaklarda ise ünite genellikle davlumbaz ile fan arasındaki kanal hattına, bakım için ulaşılabilir bir noktaya konur. Doğru yer, hem hücrelerin kolayca çıkarılabilmesine hem de kanal güzergâhına göre belirlenir.

Elektrostatik filtre her mutfak için gerekli mi?

Hayır. Hafif pişirme yapan, bacası yerleşim alanından uzak bir işletmede yağ filtresi ve iyi bir fan yeterli olabilir. Duman çıkaran pişirme yöntemleri, kısa bacalar ve yakın komşular söz konusu olduğunda ise elektrostatik filtre çoğu zaman en etkili çözümdür.

Elektrostatik filtrede ozon oluşur mu?

İyonizasyon sırasında çok düşük miktarda ozon oluşabilir. Mutfak egzoz sistemlerinde filtre, havanın dışarı atıldığı hat üzerinde çalıştığı için bu durum genellikle mutfak ortamını etkilemez. Ünitenin doğru gerilim ayarlarıyla çalıştırılması ve bakımlarının aksatılmaması önemlidir.

İstanbul Sipro'dan elektrostatik filtre

İstanbul Sipro olarak elektrostatik filtre ünitelerinin seçimini, kanal bağlantılarını ve montajını yapıyor, kurulumdan sonra bakımını da üstleniyoruz. Mutfağınız için doğru ünite boyutunu belirlemek ve fiyat almak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.